Kapadokya Alanı Turizm Yatırımcıları Derneği (KAPYAD), Kapadokya Alan Başkanlığı tarafından talep edilen sivil toplum görüşüne istinaden hazırladığı “Kapadokya Alan Yönetim Planı Görüş Raporu”nu kamuoyu ile paylaştı.
Toplam 38 sayfadan oluşan rapor, Kapadokya’nın yalnızca bugünkü turizm ihtiyaçlarını değil, gelecek yıllarda korunması, yönetilmesi ve dünyadaki en önemli turizm markalarından biri olarak güçlenmesi için atılması gereken adımları sivil toplum perspektifiyle ele alıyor. Raporun tamamına https://www.kapyad.org/tr/r/alan-plani üzerinden ulaşabilirsiniz.
Kapadokya Alanı Turizm Yatırımcıları Derneği (KAPYAD) tarafından hazırlanan ve Kapadokya Alan Yönetim Planı’na yönelik değerlendirmeleri içeren kapsamlı görüş raporu kamuoyuyla paylaşıldı. Raporda, Kapadokya’nın geleceğine ilişkin turizmden kültürel mirasa, sit alanlarından mülkiyet sorunlarına kadar birçok kritik başlık ele alınırken, bazı önerilerin önümüzdeki dönemde yoğun tartışmalara neden olması bekleniyor.
KAPYAD raporunda, Kapadokya’nın yalnızca korunacak bir açık hava müzesi değil, aynı zamanda yaşayan bir kültürel peyzaj alanı olduğu vurgulanırken; koruma, turizm, yerel yaşam ve ekonomik sürdürülebilirliğin birlikte değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi. Ancak raporda yer alan bazı öneriler, özellikle koruma çevreleri ve sektör temsilcileri arasında farklı görüşlerin ortaya çıkmasına neden olabilecek nitelikte.
Nitelikli Turizm Vurgusu
Raporda öne çıkan başlıklardan biri, ziyaretçi sayısını artırmak yerine kişi başı harcamayı ve geceleme süresini artıracak “nitelikli turizm” modeline geçiş önerisi oldu.
KAPYAD, Kapadokya’nın geleceğinin;
Gastronomi turizmi,
Kültür ve sanat etkinlikleri,
Wellness turizmi,
Butik konaklama,
Deneyim odaklı seyahatler
üzerine inşa edilmesi gerektiğini savundu.
Ayrıca bölgenin yılın 12 ayı yaşayan bir destinasyona dönüşebilmesi için kültür festivalleri, dijital müzeler, gece müzeciliği ve yeni etkinlik alanlarının hayata geçirilmesi gerektiği belirtildi.
Kaçak Yapılar ve Ruhsat Sorunları İçin Yeni Model Önerisi
Raporda en dikkat çeken ve en çok tartışılması beklenen başlıklardan biri ise “Kapadokya Yapısal Uyum ve Dönüşüm Programı” önerisi oldu. KAPYAD, geçmiş yıllarda ruhsatlandırılmış veya uzun süredir kullanılan çok sayıda yapının bugün farklı kurum yorumları nedeniyle hukuki belirsizlik yaşadığını belirterek, tüm yapı stokunun dijital envanterinin çıkarılmasını ve uyum sürecine alınmasını önerdi.
Bu kapsamda belirli bir süre boyunca başvuru yapan işletmeler için cezai süreçlerin durdurulması da raporda yer aldı. Söz konusu öneri, bazı çevreler tarafından “Kapadokya’ya özel imar affı” tartışmalarını gündeme getirebilecek nitelikte değerlendiriliyor.
Mağara Mülkiyetleri İçin Özel Düzenleme Talebi
Kapadokya’nın en karmaşık sorunlarından biri olan mağara mülkiyetleri de raporda geniş yer buldu. KAPYAD, binlerce yıllık mağara sistemlerinin mevcut kadastro sistemiyle tam olarak uyumlu olmadığını belirterek, kaya oyma alanlar ve yeraltı hacimlerine yönelik özel yasal düzenleme yapılmasını önerdi.
Raporda, bazı mağara alanlarının yüzeydeki mülkiyet durumundan bağımsız olarak kullanım hakkına konu olabilmesi gerektiği görüşü savunuldu.
Sit Sınırları Yeniden Değerlendirilsin Çağrısı
Raporun en tartışmalı maddelerinden biri de mevcut sit sınırlarına ilişkin değerlendirmeler oldu. KAPYAD, geçmiş yıllarda belirlenen bazı arkeolojik sit alanlarının günümüz bilimsel verileri doğrultusunda yeniden incelenmesi gerektiğini savundu.
Raporda;
Doğal sit ve arkeolojik sit ayrımlarının netleştirilmesi,
Koruma statülerinin yeniden gözden geçirilmesi,
Kullanım ve koruma dengesinin yeniden kurulması
önerileri yer aldı.
Bu başlığın önümüzdeki dönemde koruma uzmanları ve yerel paydaşlar arasında yoğun tartışmalara yol açması bekleniyor.
Su Krizi İçin Kritik Uyarı
Raporda dikkat çeken bir diğer konu ise Kapadokya’nın gelecekte karşı karşıya kalabileceği su sorunu oldu.
KAPYAD;
Kaçak su sondajlarının önlenmesi,
Vahşi sulamanın azaltılması,
Damlama sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması,
Yağmur suyu hasadı uygulamalarının artırılması,
Kurakçıl peyzaj modellerinin teşvik edilmesi
gerektiğini vurguladı.
Raporda, su yönetiminin Kapadokya’nın geleceği açısından en kritik başlıklardan biri olduğu ifade edildi.
Dijital Kapadokya Dönemi
KAPYAD, bölgedeki tüm kültürel miras unsurlarının dijital ortamda kayıt altına alınmasını da önerdi.
Bu kapsamda;
3 boyutlu kadastro sistemi,
Dijital mağara haritaları,
Lazer tarama teknolojileri,
Coğrafi bilgi sistemleri (GIS),
Dijital envanter çalışmaları
gibi uygulamaların hayata geçirilmesi gerektiği belirtildi.
Bağcılık ve Şarap Turizmi Öne Çıkıyor
Raporda Kapadokya’nın geleceğinde bağcılık ve şarap turizmine de özel bir yer ayrıldı. KAPYAD, Kapadokya’nın yalnızca sıcak hava balonlarıyla değil, aynı zamanda dünyanın önemli şarap destinasyonlarından biri olabilecek potansiyele sahip olduğunu belirterek;
Kapadokya Bağ Rotası’nın oluşturulmasını,
Şarap turizmi stratejisinin hazırlanmasını,
Yerel üzüm çeşitlerinin korunmasını,
Bağ deneyimlerinin geliştirilmesini
önerdi.
Koruma mı, Kalkınma mı?
38 sayfalık raporun genel yaklaşımı, koruma ile ekonomik sürdürülebilirlik arasında yeni bir denge kurulması gerektiği yönünde şekilleniyor. Ancak özellikle yapılaşma, mağara mülkiyetleri ve sit sınırlarının yeniden değerlendirilmesi gibi başlıklar, Kapadokya’nın geleceğine ilişkin tartışmaların önümüzdeki dönemde daha da alevleneceğinin işaretlerini veriyor.
Kapadokya Alan Yönetim Planı’na yönelik görüşlerin değerlendirilmesi sürecinde, raporda yer alan önerilerin hangi ölçüde karşılık bulacağı ise merakla bekleniyor.
Yorum Yap